Ślad węglowy ciężarówki: jaki jest wpływ silnika spalinowego

header understanding carbon footprint

Aerial view of the bridge and the road over the river Pinios in the green valley of Tempe in Greece

Na czym polega ślad węglowy ciężarówki: wpływ silnika spalinowego

Opublikowano dnia 28 listopada 2025 - 7 minuty czytania

Określenie „ślad węglowy” jest używane bardzo często – i nie bez przyczyny! Nasza planeta się ociepla i potrzebne są zbiorowe, skuteczne działania. Świadomość tego, jaki wpływ mają silniki spalinowe na ślad węglowy ​Twoich ciężarówek pozwala wskazać obszary do poprawy. Czytaj dalej, aby poznać korzyści płynące ze ​zrównoważonego zarządzania flotą – korzystnego nie tylko dla planety, ale także dla Twojej firmy.

Od początku do końca: analiza emisji CO2 w całym cyklu eksploatacji życia ciężarówki


Każdy samochód ciężarowy przez cały okres eksploatacji emituje różne poziomy CO2 na różnych etapach. Na przykład na etapie produkcji pozyskuje się i wykorzystuje w konstrukcji ciężarówki ponad 10 000 deklarowanych materiałów¹​, od metali po gumę i tworzywa sztuczne, a każde z nich ma swój koszt w postaci dwutlenku węgla. Gdy ciężarówka wyjedzie na drogę, wyróżnić można dwie kluczowe fazy:​

• Well-to-Tank (WTT, od źródła do zbiornika):  ta faza obejmuje emisje CO2 związane z wydobyciem, rafinacją i dostawą paliwa (olej napędowy dla tradycyjnych ciężarówek, ładowanie akumulatorów dla pojazdów elektrycznych). 

• Tank-to-Wheel (TTW, od zbiornika do koła): te emisje dwutlenku węgla z samochodów ciężarowych są wytwarzane wyłącznie przez silniki spalinowe, gdy pojazd jest w użyciu (emisja CO2 tank-to-wheel nie występuje w przypadku elektrycznych samochodów ciężarowych).

Najlepsze praktyki przy użytkowaniu silnika spalinowego: jak zmniejszyć ślad węglowy Twojej ciężarówki?

Właściciele flot, którzy nie przeszli jeszcze na pojazdy BEV, nadal mają do dyspozycji bardzo skuteczne narzędzia, które pozwalają ograniczyć ślad węglowy ciężarówki​ – zarówno dla dobra planety, jak i dla wyników finansowych firmy.

Ocena i zmniejszenie śladu węglowego ciężarówki
​Właściciele flot mogą wprowadzić różne kluczowe zmiany w celu zmniejszenia śladu węglowego swoich ciężarówek ౼ od pracy na zoptymalizowanym/energooszczędnym silniku po instalację elementów poprawiających aerodynamikę. ​Kolejnym istotnym elementem są opony Michelin o niskim oporze toczenia. Minimalizując straty energii spowodowane deformacją opon, przyczyniają się one do znacznego obniżenia zużycia paliwa. Dodatkowo przejście z opony o oporze toczenia C na oponę o oporze toczenia B może w całym okresie jej użytkowania przynieść oszczędność rzędu 0,6 litra na 100 km². Co więcej, imponujące rezultaty może przynieść także szkolenie kierowców w zakresie technik eko-jazdy, takich jak płynne przyspieszanie i kontrolowane hamowanie. Strategie te są korzystne nie tylko dla środowiska, ale także dla wyników finansowych firmy. Ponieważ koszty paliwa stanowią około 30% wydatków operacyjnych floty³, maksymalizacja efektywności przekłada się na znaczne oszczędności finansowe.

Nasz kalkulator śladu węglowego ciężarówek

Na początek kalkulator śladu węglowego ciężarówek Michelin pomaga zidentyfikować obszary wymagające poprawy poprzez analizę wpływu opon bieżnikowanych lub z pogłębionym bieżnikiem, dostarczając danych niezbędnych do podejmowania eko-świadomych decyzji. Chociaż samo to narzędzie nie zmniejszy emisji dwutlenku węgla przez ciężarówki, dzięki niemu właściciele flot mogą określić źródła emisji i opracować decyzje, które pozwolą na bardziej zrównoważone zarządzanie flotą.

Nowa era testów i ocen emisji spalin samochodów ciężarowych

Tendencje w Europie: przepisy EURO 7

Unia Europejska robi znaczący krok w kierunku czystszych dróg, wprowadzając przepisy Euro 7. Jest to siódma wersja przepisów i pierwsza, w której do śladu węglowego pojazdów ciężarowych zalicza się nie tylko emisję spalin i testy emisji ciężarówek, ale także emisję pyłów z hamulców i opon.

Od czasu wprowadzenia normy Euro 1 w 1992 r., przepisy te przyczyniły się do zmniejszenia emisji cząstek stałych o 95%. Norma Euro 7, która ma wejść w życie około 2031 roku, ma kontynuować ten sukces dzięki wprowadzeniu nowych standardów emisji cząstek stałych przez układy hamulcowe i zużycie opon.

Dążenie do lepszych wyników emisji cząstek stałych

Oprócz zmniejszenia śladu węglowego ciężarówki należy mieć również świadomość, jak ważne jest ograniczenie emisji cząstek stałych. Aby lepiej zrozumieć, jak to zrobić, zobaczmy, skąd właściwie biorą się te emisje.

Klasyczne pojazdy ICE wykorzystują hamulce cierne. Gdy ciężarówka zwalnia, klocki hamulcowe naciskają na koła, zatrzymując je. Powstają przy tym drobne cząstki materiału, z którego zrobione są klocki hamulcowe. Cząstki te są następnie uwalniane do powietrza. Hamowanie odzyskowe, które stanowi standard we wszystkich akumulatorowych pojazdach elektrycznych (BEV), wykorzystuje w celu spowolnienia pojazdu silniki elektryczne przełączone w tryb działania wstecznego. Rezultat? Pojazdy BEV odnotowują niemal zerową emisję cząstek stałych podczas hamowania, co znacznie zmniejsza ich wpływ na jakość powietrza, a także ogólny wpływ na środowisko.

Choć przepisy EURO 7 będą miały bezpośredni wpływ na producentów (OEM) pojazdów ciężarowych i tirów, ich skutki będą odczuwalne w całym sektorze transportu. Floty, zwłaszcza te współpracujące z firmami silnie zaangażowanymi w społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR), mogą być zobowiązane do korzystania z pojazdów zgodnych z normą Euro 7 w celu zapewnienia zrównoważonego rozwoju w całym łańcuchu dostaw. Oznacza to nową erę czystszych dróg i bardziej zrównoważonego zarządzania flotami.

Jak podatki i opłaty drogowe wpływają na floty w Europie

Komisja Europejska wprowadziła nową politykę mającą na celu zachęcenie flot do korzystania z samochodów ciężarowych generujących niższe emisje. Począwszy od grudnia 2023 roku Niemcy wdrożyły system opłat drogowych, który uwzględnia emisję CO2 przez ciężarówkę. Zgodnie z tymi przepisami opłaty drogowe dla ciężarówek Euro 6 zarejestrowanych przed lipcem 2019 roku wzrosną o 80%. Na ciężarówki zarejestrowane po lipcu 2019 roku i wyposażone w technologię ograniczającą emisję spalin (wydajne silniki, zautomatyzowane skrzynie biegów, aerodynamiczne deflektory i opony kategorii A) będą natomiast przysługiwać obniżone stawki, a pojazdy elektryczne będą całkowicie zwolnione z opłat.  

Komisja Europejska wezwała inne państwa członkowskie do przyjęcia podobnych środków w celu ograniczenia emisji dwutlenku węgla przez floty samochodów ciężarowych. Do tej pory dyrektywę wdrożyły już Szwecja, Dania, Austria, Węgry i Czechy4."

Niektóre kraje europejskie przyjęły środki mające na celu zminimalizowanie emisji dwutlenku węgla przez ciężarówki

Some European countries have adopted measures to minimise truck’s carbon emissions

Źródło: IRU⁵

Trendy w Ameryce Północnej: program urzędu portowego w Los Angeles na rzecz ciężarówek bezemisyjnych

Clean Truck Program uruchomiono w 2008 roku jako wczesne i dobrowolne działanie w odpowiedzi na prawo stanowe dotyczące zanieczyszczenia powietrza. Wszystkie ciężarówki transportowe wjeżdżające do terminali Port of Los Angeles i Port of Long Beach muszą spełniać wymogi portowego planu działania na rzecz czystego powietrza. Celem jest, aby do 2035 roku cała flota samochodów ciężarowych była bezemisyjna. Choć zanieczyszczenie powietrza przez ciężarówki portowe od 2008 roku zmniejszyło się o 90%, urząd portowy poszedł jeszcze o krok dalej i w 2022 roku utworzył Clean Truck Fund. Wszystkie ciężarówki, które nie są bezemisyjne, są objęte opłatą w wysokości 10 USD za dostęp do terminali. Obecnie wszystkie zebrane fundusze są przeznaczane na zakup nowych ciężarówek bezemisyjnych6.

Trendy w Ameryce Południowej: Brazylia planuje określenie celów dotyczących "biodiesla”

Brazylia proponuje obecnie program na rzecz „paliwa przyszłości”, którego celem jest redukcja emisji przez ciężarówki i autobusy. Określa w nim cele dotyczące „biodiesla”: do 2027 roku 1% brazylijskich zasobów oleju napędowego musi być ekologiczny, a do 2037 roku odsetek ten ma wzrosnąć do 3%. Cele te wpisują się w szersze działania promujące zrównoważone wykorzystanie paliw. Inicjatywa ma znacznie obniżyć emisje z pojazdów w ciągu najbliższych kilku dekad7.

Droga do zrównoważonego zarządzania flotą

W miarę jak istniejące opcje stają się coraz bardziej ekologiczne i rozwijają się nowe technologie, menedżerowie flot muszą uważnie monitorować ślad węglowy swoich ciężarówek i nieustannie szukać sposobów na udoskonalenie zrównoważonych praktyk zarządzania flotą.

Przygotowania na przyszłość: przejście na flotę elektryczną

W kontekście śladu węglowego ciężarówek pojazdy BEV i tradycyjne spalinowe mają swoje wady i zalety. BEV w porównaniu do pojazdów spalinowych generują niemal dwukrotnie więcej dwutlenku węgla podczas produkcji i ponad czterokrotnie więcej w fazie wheel-to-tank (WTT). Mają jednak pewien istotny atut: w okresie eksploatacji BEV odnotowuje zerową emisję w fazie tank-to-wheel (TTW), ponieważ nie spala paliwa. Co więcej, pojazdy BEV wykorzystują hamowanie odzyskowe, które przechwytuje energię podczas zwalniania i zwraca ją do akumulatora, co jeszcze bardziej ogranicza zależność od źródeł zewnętrznych. Jeśli wziąć pod uwagę wszystkie obliczenia, ślad węglowy ciężarówek BEV jest nawet o 50% mniejszy8.

DCiężarówki z silnikiem Diesla a ciężarówki elektryczne – emisja dwutlenku węgla w całym cyklu życia

Diesel trucks VS electric trucks carbon emissions throughout their life cycle


Raport SCANIA LCA, maj 2021 r.

Jeśli jednak jazda pojazdem BEV ma być jak najczystsza, istotne jest źródło energii elektrycznej. 

Produkcję prądu można traktować jako pewne kontinuum: na jednym jego końcu znajduje się energia z czystych źródeł, na przykład wodna, słoneczna, wiatrowa, pochodząca z biopaliw lub odpadów czy atomowa, a na drugim końcu ta ze źródeł generujących najwięcej zanieczyszczeń, na przykład węgla. Obecnie świat w większym stopniu polega na tych niezbyt czystych źródłach, przez co w przypadku BEV nadal istnieje emisja WTT.

Nawet przy obecnym koszyku energetycznym pojazdy BEV są jednak bardziej ekologiczne niż pojazdy spalinowe. W miarę przechodzenia na bardziej odnawialne źródła energii ślad WTT pojazdów BEV będzie się jeszcze bardziej zmniejszał. W przypadku pojazdu BEV zasilanego wyłącznie energią wiatrową może być on mniejszy nawet o 86%9.

Biała księga Michelin na temat ciężarówek i autobusów elektrycznych: wdrażanie bardziej zrównoważonych strategii zarządzania flotą

Michelin electric trucks and buses white paper: rolling into more sustainable fleet management strategies

Źródła:

1. Raport SCANIA LCA, maj 2021 r. 

2. Michelin OEM   
*0,8 l to średnia różnica (wartość VECTO) przy pomiarach nowych opon należących do 2 kategorii (porównanie B i C). Symulacja średniej oszczędności w okresie eksploatacji opony w wysokości 0,6 litra na 100 km między oponą kategorii B a oponą kategorii C, dla pojazdu o rocznym przebiegu 150 000 km, dla floty 50 pojazdów, przy zakładanej cenie 1,45 euro za litr. 

3.Raport Ducker worldwide_ KOSZTY I BOLĄCZKI ZWIĄZANE Z KONSERWACJĄ POJAZDÓW_ Społeczność Michelin – grudzień 2017 r.  
https://pro.michelin.pl/blog/articles/reduce-your-fuel-consumption-by-using-energy-saving-truck-tyres

4. Komisja Europejska. Road charging (tolls and vignettes) 
https://transport.ec.europa.eu/transport-modes/road/road-charging_en 

5. Webinarium IRU, Nowe systemy opłat drogowych dla ciężarówek. Wymagana rejestracja użytkowników. Maj 2024 r.   
https://www.iru.org/resources/iru-library/new-truck-toll-systems-europe-what-you-need-know-full-webinar-replay 
6. Port of Los Angeles Clean Truck Program 
https://www.portoflosangeles.org/environment/air-quality/clean-truck-program.  

7. Fuel of Future Program – Invest in Brazil 
https://www.gov.br/mme/pt-br/assuntos/noticias/ministro-destaca-oportunidades-de-investimentos-no-setor-de-petroleo-a-empresas-estrangeiras-nos-eua/EUAOCTFUELOFFUTUREPROGRAM1.pdf 


8–9. Raport SCANIA LCA, maj 2021 r.  

Korzystasz z nieaktualnej wersji przeglądarki.

Nie wspieramy już tej wersji przeglądarki. Oznacza to, że niektóre funkcjonalności strony mogą nie działać poprawnie.

Zaktualizuj swoją przeglądarkę do nowszej wersji lub otwórz stronę korzystając z innej przeglądarki.

Firefox 78+
Edge 18+
Chrome 72+
Safari 12+
Opera 71+